തൃശ്ശിവപേരൂരിന്റെ തുറമുഖം

ഇന്ന് അരണാട്ടുകരയുടെ തെക്കേ അറ്റത്ത്, പള്ളി കടന്ന് പാടത്തേക്കിറങ്ങുന്ന വഴികളിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ അവിടെ വള്ളങ്ങൾ അടുത്തിരുന്നു എന്നു സങ്കല്പിക്കാൻ പ്രയാസം. എങ്കിലും നൂറ്റാണ്ടുകളോളം തൃശ്ശിവപേരൂർ വെള്ളത്തെ തൊട്ടിരുന്നത് ഇവിടെയാണ്. ചരക്കുകൾ വണ്ടികളിലും തലച്ചുമടായും വന്നെത്തി; വള്ളങ്ങളിൽ കൊച്ചിയിലേക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്കും കോഴിക്കോട്ടേക്കും പോയി. അരണാട്ടുകരയായിരുന്നു തൃശ്ശൂരിന്റെ തുറമുഖം.

ജലപാത അവസാനിക്കുന്നിടം

തൃശ്ശൂരിനു പടിഞ്ഞാറുള്ള ഭൂപടം നോക്കിയാൽ കാരണം മനസ്സിലാകും. കോൾ നിലങ്ങൾ (താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ) കായലിലേക്കു നീണ്ടുകിടക്കുന്നു. പഴയ കാലത്ത് തോടുകളും കൈവഴികളും പട്ടണത്തിന്റെ ഉണങ്ങിയ മണ്ണിന്റെ അരികുവരെ എത്തിയിരുന്നു. ആ അരികിലായിരുന്നു അരണാട്ടുകര.

കോൾനിലം വിചിത്രവും മനോഹരവുമായ ഒരു ഭൂപ്രകൃതിയാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടോ മൂന്നോ അടി താഴെയാണ് അത്. പുസ്തകം പറയുന്നതനുസരിച്ച് പണ്ട് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കലേ കൃഷി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ — ഏകദേശം ഡിസംബർ മുതൽ ഏപ്രിൽ വരെ. ജൂൺ മുതൽ നവംബർ വരെ അത് വെള്ളം നിറഞ്ഞ് കായൽ പോലെ കിടന്നു; വേലിയേറ്റത്തോടൊപ്പം ഉപ്പുവെള്ളം കയറിയിറങ്ങി. ഓരോ കൃഷിക്കാലത്തിനു മുമ്പും ഉപ്പുവെള്ളം തടയാൻ കൈവഴികളിൽ ബണ്ട് കെട്ടണമായിരുന്നു. പിന്നീട് ഏനാമാവ് ബണ്ട് പോലുള്ള നിർമ്മിതികൾ കൃഷി എളുപ്പമാക്കി — ഒപ്പം പഴയ ജലപാതകളെ പതുക്കെ അടച്ചുകളയുകയും ചെയ്തു.

വള്ളങ്ങൾക്ക് ആ കാലാന്തര കായൽ ഒരു രാജപാതയായിരുന്നു. കെട്ടുവള്ളങ്ങളും ചെറുവള്ളങ്ങളും പത്തേമാരികളും അരണാട്ടുകരക്കടവിലെത്തി, ചരക്കു നിറച്ച് മടങ്ങി. കിഴക്കൻ മലകൾ കടന്ന് പാണ്ടിനാട്ടിൽ നിന്നെത്തിയ ചരക്കുകൾ ഇവിടെനിന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലേക്കും കടലിലേക്കും യാത്ര തുടർന്നു.

കടവിനു ചുറ്റും ഒരു തുറമുഖത്തിനു വേണ്ടതെല്ലാം വളർന്നു: പണ്ടികശാലകൾ, പണിശാലകൾ, സത്രങ്ങൾ, കാവൽപ്പുര, ചുങ്കപ്പുരകൾ — ഒപ്പം ചുമട്ടുകാരുടെയും വള്ളക്കാരുടെയും കച്ചവടക്കാരുടെയും തിരക്കും.

ജോൺ ഗൗൾഡിന്റെ 1816-ലെ തൃശ്ശൂരിന്റെയും പരിസരങ്ങളുടെയും പ്ലാൻ. പട്ടണം ഉണങ്ങിയ മണ്ണിൽ; പടിഞ്ഞാറുനിന്ന് കോൾനിലങ്ങളും കായൽക്കൈവഴികളും അതിനടുത്തേക്കു നീളുന്നു. John Gould (British Library), 1816 · public domain · source

1816-ലെ ഒരു ഭൂപടം

ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ ഏറ്റവും പഴയ ചിത്രങ്ങളിലൊന്ന് 1816-ൽ ജോൺ ഗൗൾഡ് വരച്ച തൃശ്ശൂരിന്റെ ബ്രിട്ടീഷ് സർവേ പ്ലാനാണ്. പട്ടണത്തിനു തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, ഇടുങ്ങിയ ഒരു കായൽക്കൈവഴിയുടെ അറ്റത്ത്, ചുവന്ന മേൽക്കൂരയുള്ള ഏതാനും കെട്ടിടങ്ങൾ അതിൽ കാണാം. അവയ്ക്കരികിൽ കൈയെഴുത്തിലുള്ള ഒരു പേര് — “Aranaat” എന്നാണ് ഞങ്ങൾ അതു വായിക്കുന്നത്.

ഈ വായന ഞങ്ങളുടേതാണ്; ഇനിയും ഉറപ്പായിട്ടില്ല. ഞങ്ങളുടെ കൈയിലുള്ള പകർപ്പിൽ ഓരോ അക്ഷരവും തീർച്ചപ്പെടുത്താവുന്നത്ര വ്യക്തതയില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് ലൈബ്രറിയിലെ മൂലപ്രതിയുമായി ഒത്തുനോക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ സ്ഥാനം നന്നായി ചേരുന്നു: ജലപാത അവസാനിക്കുന്നിടത്ത്, അവസാനത്തെ ഉണങ്ങിയ മണ്ണിൽ കെട്ടിടങ്ങൾ. ഈ വായന ശരിയെങ്കിൽ, ഈ തുറമുഖത്തിന്റെ പേരെഴുതിയ ഏറ്റവും പഴയ ഭൂപടമാകാം ഇത്.

കടവിനെക്കുറിച്ചുള്ള രേഖകൾ

പഴയ എഴുത്തുകളിൽ ഈ തുറമുഖത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പല പരാമർശങ്ങളും പുസ്തകം ശേഖരിക്കുന്നു. കൊച്ചി രാജ്യത്തിന് ഏറ്റവുമധികം വരുമാനം നൽകിയ തുറമുഖങ്ങൾ അരണാട്ടുകരയും ചേറ്റുവയുമാണെന്ന് പോർച്ചുഗീസ് രേഖകളിൽ കാണുന്നതായി ചരിത്രകാരൻ ഡോ. പയസ് മലേക്കണ്ടത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന് പുസ്തകം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ബി.എസ്. വാർഡ് എന്ന് പുസ്തകം പേരു പറയുന്ന ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് യാത്രികൻ 1819 നവംബറിൽ ഒരു ദിവസം രാവിലെ എട്ടുമണിക്ക് അരണാട്ടുകരയിൽ നിന്ന് വള്ളത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; വഴിയിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ തങ്ങിയ ശേഷം അർദ്ധരാത്രിക്കു മുമ്പ് കൊച്ചിയിലെത്തി. എറണാകുളം റീജിയണൽ ആർക്കൈവ്സിലെ ഒരു മലയാളം ഡയറിക്കുറിപ്പും ഇതുതന്നെ ലളിതമായി പറയുന്നു: ജലമാർഗം അരണാട്ടുകര വരെ; അവിടെനിന്ന് കാൽനടയായോ കാളവണ്ടിയിലോ — ഭാഗ്യമുണ്ടെങ്കിൽ കുതിരവണ്ടിയിലോ — പോകണം.

മറ്റു ചില കുറിപ്പുകൾ കച്ചവടക്കാര്യങ്ങൾ മാത്രം: ക്യാപ്റ്റൻ റോബിൻസണ് നിശ്ചിത തൂക്കമുള്ള മൂടകളായി അരി അരണാട്ടുകരക്കടവിൽ എത്തിച്ചുകൊടുക്കാമെന്ന ഒരു കത്ത്; സർക്കാർ വക പതിനാറായിരത്തോളം കെട്ട് പുകയില അരണാട്ടുകരയിൽ നിന്ന് എറണാകുളത്തേക്ക് എവിടെയും തടയാതെ കടത്തിവിടണമെന്ന ഒരു രഹദാരി (യാത്രാനുമതി). കൊച്ചി സർക്കാരിന്റെ പത്തായപ്പുരയും ഇവിടെയായിരുന്നു. നെൽകൃഷിയുടെ നികുതി അന്ന് നെല്ലായിത്തന്നെയാണ് പിരിച്ചിരുന്നത്; അത് അരണാട്ടുകരയിലെ സർക്കാർ സംഭരണശാലകളിൽ അളന്നുകയറ്റിയിരുന്നതായി രേഖകളിൽ നിന്നു മനസ്സിലാകുന്നു.

ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ പണ്ടികശാലകൾ

1790 മുതൽ 1805 വരെ കൊച്ചി ഭരിച്ച ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ കാലത്താണ് തുറമുഖത്തിന്റെ സുവർണ്ണകാലം. രാജ്യത്തിന്റെ ഖജനാവ് ശോഷിച്ചിരുന്നു; കച്ചവടലാഭത്തിന്റെ വലിയ പങ്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള വ്യാപാരികൾക്കാണ് പോയിരുന്നത്. പ്രധാന ചരക്കുകളുടെ കച്ചവടം സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി. പുകയിലയും ഉപ്പും കുരുമുളകും സർക്കാർ കച്ചവടമായി; കടവിൽ സർക്കാർ പണ്ടികശാലകൾ ഉയർന്നു.

ആ കച്ചവടത്തിന്റെ വലിപ്പം വ്യക്തമാക്കുന്ന ഉത്തരവുകൾ പുസ്തകം ഉദ്ധരിക്കുന്നു: തൃശ്ശൂർ, തലപ്പിള്ളി താലൂക്കുകളിലെ വില്പനയ്ക്കായി മാസംതോറും ഏകദേശം 1,700 കെട്ട് പുകയില; തലപ്പിള്ളിയിൽ നിന്ന് അടയ്ക്കയും വടക്കൻ ദിക്കുകളിൽ നിന്ന് എള്ളും ഏനാമാക്കലിൽ നിന്ന് തേങ്ങയും വെളിച്ചെണ്ണയും വാങ്ങി സൂക്ഷിക്കാൻ നീക്കിവച്ച പണം. കിഴക്ക് ദൂരെയുള്ള ചിറ്റൂരിലെ വിളവുകളും അരണാട്ടുകര വഴിയാണ് കൊച്ചിയിലെത്തിയത്.

ഉപ്പിന് സ്വന്തമായ ഒരു കഥയുണ്ട്. നാട്ടിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളായ തുഴച്ചിൽക്കാർ വലിയ പത്തേമാരികൾ തുഴഞ്ഞ് കോഴിക്കോട്ടെ ഉപ്പളങ്ങൾ വരെ പോയി — പോയിവരാൻ ഏകദേശം രണ്ടാഴ്ച — ഉപ്പ് ഇവിടത്തെ ഉപ്പറകളിൽ എത്തിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് പാരമ്പര്യം. അത്തരമൊരു യാത്രയിലാണ് വിശുദ്ധ സെബസ്ത്യാനോസിന്റെ തിരുസ്വരൂപം നാട്ടിലെത്തിയതെന്ന് ഇടവക ഓർക്കുന്നു.

പണ്ടികശാലകൾക്കരികിൽ വളർന്ന അങ്ങാടി ഒരു കാലത്ത് തൃശ്ശൂരിലെ മറ്റെന്തിനേക്കാളും പ്രശസ്തമായിരുന്നു. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ തരകൻ കുടുംബം സ്വന്തം ചെലവിൽ അങ്ങാടി വികസിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ അത് “തരകൻ അങ്ങാടി” എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. അങ്ങാടിയിലേക്കു പോകുന്നത് “അറമുഖത്തേക്കു പോകുക” ആയിരുന്നു. (കടവിലെ കച്ചവടത്തിന്റെ വലിയ പങ്കും തരകന്മാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു; തരകന്മാർ എന്ന അധ്യായം കാണുക.)

ചുങ്കങ്ങൾ

കച്ചവടമുണ്ടെങ്കിൽ നികുതിയുമുണ്ട്. അരണാട്ടുകരയിലേക്കുള്ള വഴികളിൽ രണ്ട് ചുങ്കങ്ങൾ (ചുങ്കപ്പുരകൾ) ഉണ്ടായിരുന്നു: വടക്കുകിഴക്കുനിന്നു വരുന്നവർക്കായി കാഞ്ഞാണി ചുങ്കം; തൃശ്ശൂർ മുനിസിപ്പൽ അതിർത്തിയിൽ ലാലൂർ റോഡിലെ ലാലൂർ ചുങ്കം. കാഞ്ഞാണിയിലെ ആ സ്ഥലം ഇന്നും “ചുങ്കം” എന്നുതന്നെ അറിയപ്പെടുന്നു.

ചുങ്കപ്പുരകളിൽ ചുമടുതാങ്ങികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: രണ്ട് കുത്തനെയുള്ള കൽപ്പാളികളും തോളൊപ്പം ഉയരത്തിൽ അവയ്ക്കു കുറുകെ ഒരു പാളിയും. ചുമട്ടുകാരന് ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ ചുമടിറക്കി, ചുങ്കം കൊടുത്ത്, വീണ്ടും എടുത്തു പോകാം. എല്ലാവരും മനസ്സോടെ ചുങ്കം കൊടുത്തിരുന്നില്ല. ആനയ്ക്കു തൊട്ടുചേർന്നു നടന്ന് ചുങ്കം വെട്ടിക്കാൻ നോക്കിയ പാപ്പാന്മാരുടെ കഥ പുസ്തകം രസത്തോടെ പറയുന്നു — ചുങ്കക്കാരൻ അടുത്തുവരുമ്പോൾ അവർ ആനയെ പതുക്കെ ഇളക്കിവിടുമായിരുന്നു. ലാലൂർ ചുങ്കത്തിന്റെ അവസാന നടത്തിപ്പുകാരൻ ചിറമ്മൽ പഞ്ഞൻ കുരിയ ആയിരുന്നുവെന്ന് പുസ്തകം പറയുന്നു.

ചുങ്കം മുതൽ അരണാട്ടുകര അങ്ങാടി വരെയുള്ള റോഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള 1939-ലെ കൊച്ചി നിയമസഭാ രേഖ. Cochin Legislative Council (Kerala Legislative Assembly archive), 1939 · public domain · source

തുറമുഖം നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു

റെയിൽപ്പാതയാണ് തുറമുഖത്തിന്റെ ആയുസ്സ് അവസാനിപ്പിച്ചത്. തീവണ്ടിഗതാഗതത്തിന്റെ തുടക്കമാണ് ആദ്യ ആഘാതമെന്ന് പുസ്തകം പറയുന്നു; ഷൊർണൂർ–കൊച്ചി പാത 1902-ൽ തൃശ്ശൂരിലെത്തി. പിന്നീട് പുത്തൻതോട് കനാൽ കൊക്കാല വരെ നീട്ടിയതോടെ ചരക്കുഗതാഗതം ഇന്ന് വഞ്ചിക്കുളം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാഗത്തേക്കു മാറി. ലോറികളും ബസ്സുകളും ബാക്കി പണി തീർത്തു.

കടവിന് പിന്നെ ഒരു എളിയ രണ്ടാം ജീവിതം കിട്ടി — മണൽക്കടവായി. വെള്ളത്തിൽ നിന്നു വാരിയ മണൽ കരയിൽ കൂനകൂട്ടി, കെട്ടിടപ്പണിക്കായി വണ്ടികളിൽ കൊണ്ടുപോയി. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ കാറ്റുകൊള്ളാൻ കുടുംബങ്ങൾ വന്നു; കുട്ടികൾ നീന്തി; മണൽപ്പരപ്പിലിരുന്ന് ആളുകൾ ദൂരെ പുകതുപ്പി പായുന്ന തീവണ്ടികളും, പുതിയ വഴിയിലൂടെ നെടുപുഴ പള്ളിക്കു മുന്നിലൂടെ നീങ്ങുന്ന ചരക്കുവള്ളങ്ങളും നോക്കിയിരുന്നു.

1955-ലെ ഒരു യു.എസ്. ആർമി ഭൂപടം: തൃശ്ശൂർ, അരണാട്ടുകര, അയ്യന്തോൾ, പടിഞ്ഞാറ് കോൾനിലങ്ങൾ. U.S. Army Map Service, 1955 · public domain · source · Detail of sheet NC 43-7.

1950-കളിലെ ഭൂപടങ്ങളിലും അരണാട്ടുകര കോൾനിലങ്ങളുടെ അരികിൽത്തന്നെ; പക്ഷേ തുറമുഖം അപ്പോഴേക്കും ഓർമ്മ മാത്രമായിരുന്നു. പണ്ടികശാലകളും ചുങ്കപ്പുരകളും ഇന്നില്ല. തൃശ്ശൂർ വെള്ളത്തെ തൊട്ടിരുന്നത് എവിടെയെന്ന് പുതുതലമുറ അറിയാൻ, ആ സ്ഥാനങ്ങൾ — പണ്ടികശാലക്കടവ്, ചുങ്കം — ഞങ്ങളുടെ നടത്തവഴിയിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

ഈ പേജ് കരട് രൂപമാണ്; മലയാളം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സ്രോതസ്സുകൾ

Joy Chiramel, Arranadu – Aranadu – Orunadu (2024), ch. 1
Joy Chiramel, Arranadu – Aranadu – Orunadu (2024), ch. 3 (salt boats from Kozhikode; the kol fields)
Joy Chiramel, Arranadu – Aranadu – Orunadu (2024), ch. 15 (the chunkams; trade)
John Gould, plan of Trichur and its environs, 1816 (British Library)
U.S. Army Map Service, map of the Trichur area, 1955
Proceedings of the Cochin Legislative Council, 1939

ജലപാത അവസാനിക്കുന്നിടം

1816-ലെ ഒരു ഭൂപടം

കടവിനെക്കുറിച്ചുള്ള രേഖകൾ

ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ പണ്ടികശാലകൾ

ചുങ്കങ്ങൾ

തുറമുഖം നിശ്ശബ്ദമാകുന്നു

സ്രോതസ്സുകൾ

ഈ കഥയിലെ സ്ഥലങ്ങളും ആളുകളും

കടവും ശക്തൻ തമ്പുരാന്റെ പാണ്ടികശാലകളും

ചുങ്കം

തരകൻ ഭവനം

ശക്തൻ തമ്പുരാൻ